Phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não là quá trình quan trọng đối với người bị tai biến. Trong quá trình phục hồi, người bệnh sẽ cần được áp dụng các phương pháp luyện tập, điều trị phù hợp để phục hồi tầm vận động, chức năng các bộ phận cơ thể.
Mục lục
Ảnh hưởng nghiêm trọng của tai biến mạch máu não
Tai biến mạch máu não có tên gọi khác là đột quỵ não, là tình trạng phổ biến thường gặp ở người cao tuổi. Tình trạng này gây đến rất nhiều hậu quả như làm tổn thương não, hệ thống mạch máu và hệ thần kinh trung ương. Đồng thời tình trạng này cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng vận động và cảm giác của người bệnh.
Hậu quả đối với hệ thần kinh
Tai biến mạch máu não khiến hệ thần kinh bị tổn thương nặng nề. Người mắc tai biến mạch máu não có nguy cơ bị suy giảm trí nhớ, thần kinh kém ổn định và tổn thương tâm lý. Nặng hơn người bệnh có thể mất đi khả năng điều khiển các chi, thậm chí bại liệt.
Ảnh hưởng tới hệ cơ xương khớp
Tai biến mạch máu não hay đột quỵ sẽ khiến người bệnh tổn thương đến các cơ xương khớp. Tình trạng này gây ra các vấn đề như méo miệng, tê liệt các khớp chân tay, xương khớp đau nhức, khó vận động đi lại. Thậm chí nặng hơn người bệnh sẽ bị liệt nửa người dẫn tới nhiều hậu quả xấu khác.
Ảnh hưởng tới khả năng giao tiếp
Người mắc tai biến mạch máu não sẽ bị hạn chế khả năng giao tiếp. Dây thần kinh bị chèn ép dẫn tới việc khó điều khiển các cơ xương miệng, cứng hơi, khó khăn trong việc nói, xương tay bị tê gây cản trở trong quá trình giao tiếp, viết và những hoạt động khác.
Mục tiêu của phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não
Tình trạng tai biến mạch máu não nguy hiểm và có nguy cơ gây tử vong cao. Do vậy, mục tiêu của các phương pháp phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não là giúp người bệnh hồi phục thể trạng một cách tối đa, đồng thời ngăn ngừa các nguy cơ khiến bệnh tái phát.
Loại bỏ yếu tố gây tai biến mạch máu não tiềm ẩn
Thường xuyên vận động, kích thích hệ thần kinh và tăng cường lưu thông máu lên não giúp người bệnh luôn trong trạng thái khỏe mạnh, tỉnh táo. Cùng với các bài tập chuyên khoa phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não, người bệnh cần xây dựng cho mình lối sống lành mạnh. Đặc biệt cần loại bỏ các tác nhân dễ gây tái phát tai biến như khói thuốc, căng thẳng thần kinh, chế độ ăn không lành mạnh,..
Phục hồi chức năng hệ cơ – xương – khớp
Thường xuyên vận động, giữ tư thế chuẩn trong sinh hoạt và luyện tập thường xuyên nhằm tránh xơ cứng khớp, duy trì sức mạnh cơ bắp, tăng tuần hoàn máu. Từ đó khả năng vận động của người bệnh cũng được tăng cường.
Giúp người bệnh tự chủ trong sinh hoạt hằng ngày
Phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não hướng đến cải thiện sức khỏe do mệt mỏi, căng thẳng bởi bệnh tình trạng bệnh gây ra. Người bệnh sẽ được thực hiện các bài tập, động tác vận động nhẹ, thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày, các hoạt động giải trí đem lại tinh thần thoải mái nhất.
Phòng tránh các nguy cơ khác
Phục hồi chức năng giúp phòng tránh các nguy cơ khiến bệnh trở nặng và các tình trạng tai biến, đau đầu, huyết áp cao. Ngoài ra phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não giúp hệ thống khớp vận động của người bệnh luôn linh hoạt, xương thêm chắc khỏe để ngăn ngừa các bệnh về xương khớp.
Các phương pháp phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não
Tư thế nằm chuẩn tránh đau khớp và tổn thương da
Bệnh nhân sau tai biến mạch máu não khó khăn trong cử động cơ thể, dễ bị cứng khớp. Vì vậy người bệnh cần được chăm sóc trên giường bệnh, nếu không được đặt nằm đúng tư thế rất dễ khiến tình trạng xơ cứng khớp nghiêm trọng hơn và đối mặt với nguy cơ tổn hại da.
Bệnh nhân sẽ được nằm với phía thân liệt hướng ra ngoài tiện chăm sóc. Không để bệnh nhân nằm sấp để hạn chế khó khăn trong xoay sở hay gây hại cho hệ hô hấp. Cùng với đó, linh hoạt thay đổi tư thế nằm để bệnh nhân tránh dồn lực cho một bên thân, cấp ẩm cho phần da bị đè nén gây lở loét.
Hỗ trợ ngồi dậy và giữ thăng bằng
Ngồi dậy khi nằm ngửa: Người hỗ trợ ngồi bên cạnh, một tay quàng lấy tay và đỡ vai bệnh nhân, người bệnh bám hai tay vào cánh tay người đỡ, nâng từ từ người bệnh dậy một góc 90 độ, sau đó xoay dần bệnh nhân hướng ra phía ngoài giường.
Ngồi dậy khi nằm nghiêng: Người nhà từ từ đỡ người bệnh về tư thế nằm ngửa, sau đó thực hiện tương tự các bước nâng đỡ như trên.
Lưu ý: Khi bệnh nhân mới ngồi dậy người hỗ trợ nên ngồi cạnh để đỡ thân thăng bằng giúp người bệnh ổn định tư thế ngồi.
Tập tư thế sinh hoạt cơ bản
Các tư thế sinh hoạt cơ bản người bệnh cần được tập luyện trong giai đoạn phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não bao gồm ăn uống, vệ sinh cá nhân, đánh răng, rửa mặt, chải tóc, thay quần áo,…
Đặc biệt vì người bệnh nguy cơ liệt nửa thân rất cao nên cần chú trọng các động tác di chuyển từ giường tới xe lăn và ngược lại. Khi di chuyển, đặt xe lăn sát giường và thiết kế mặt giường cao ngang ghế ngồi. Đồng thời bố trí người bệnh ngồi sát mép giường. Sau đó từ từ đỡ người bệnh xoay nhấc mông từ giường sang ghế xe lăn. Tiếp theo chỉnh tư thế chân người bệnh đặt vuông góc lên giá đỡ chân.
Tập vận động cơ và khớp
Các bài tập vận động cơ và khớp trong phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não được áp dụng khi người bệnh có thể cử động toàn thân, các cơ và khớp vẫn bị co cứng.
Có thể tập rời từng động tác tay và chân, tập khi bệnh nhân nằm, ngồi hoặc đứng. Khi đã quen thì cho bệnh nhân tập kết hợp toàn thân. Các vị trí khớp quan trọng cần tập nhiều là khớp cổ tay, khớp cổ chân, khớp bả vai và khớp háng.
Trong giai đoạn này nên trang bị cho bệnh nhân nẹp chỉnh hình để sửa các động tác về tư thế đúng, hạn chế dính khớp bên liệt. Ngoài ra có thể tập với thanh ròng rọc, thanh gỗ vừa, tạ, bao cát,….
Để theo dõi cụ thể các bài tập, hãy tham khảo bài viết: Phục hồi chức năng thần kinh sau đột quỵ – Top 5 bài tập tốt nhất!
Châm cứu phục hồi chức năng
Điện châm: Châm cứu một số huyệt ở tay, chân và mặt bệnh nhân. Khi thực hiện điện châm cần đặt người bệnh nằm ngửa hoặc nghiêng, châm trong vòng 30 phút với cường độ 1 lần/ngày.
Thủy châm: Châm cứu một số huyệt ở tay và chân. Bên cạnh thủy châm cần bổ sung dưỡng chất hỗ trợ tuần hoàn não và nuôi dưỡng thần kinh như Cerebrolysin, Citicoline, Gliatilin và vitamin B1, B6, B12.
Ổn định tâm lý người bệnh
Người bệnh sau tai biến hay tự ti về bản thân, đôi khi chán nản, không muốn luyện tập hoặc ỷ lại vào người thân, thậm chí bị trầm cảm. Đó đều là những cảm xúc tiêu cực, cần người nhà và bác sĩ tích cực ở bên quan tâm, động viên giúp người bệnh mau chóng hồi phục.
Chế độ sinh hoạt sau tai biến mạch máu não
Chế độ sinh hoạt trong quá trình phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não cần tuân thủ tuyệt đối theo chỉ dẫn của bác sĩ.
- Người bệnh cần được bổ sung nhiều chất xơ và vitamin, tránh xa chất béo
- Không được tiếp xúc với thuốc lá và rượu bia
- Tránh để bệnh nhân căng thẳng tâm lý, mất động lực hồi phục
- Nhận biết và phòng ngừa các nguy cơ tai biến mạch máu não tái phát
- Thiết kế lại không gian nhà cho phù hợp với người bệnh, nếu người bệnh đi xe lăn cần thiết kế đủ tiện ích trong một tầng, nếu người bệnh đang tập đi không được để sàn nhà trơn hoặc có vật cản
- Hỗ trợ và khuyến khích người bệnh tự chăm sóc bản thân
Phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não tại cơ sở y tế uy tín
Sau tai biến người bệnh cần được tập trung theo dõi và chăm sóc tại các cơ sở y tế chuyên khoa chất lượng. Ở giai đoạn này bác sĩ sẽ liên tục theo dõi và đánh giá thể trạng của bệnh nhân, từ đó đưa ra tư vấn về lộ trình phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não phù hợp. Bệnh nhân sẽ được tập luyện các tư thế sinh hoạt cơ bản như nằm, ngồi dưới sự hỗ trợ của bác sĩ và người nhà. Sau đó người bệnh cần định kỳ thăm khám, tập luyện theo chỉ dẫn bác sĩ tại các cơ sở uy tín để phục hồi tầm vận động, sinh hoạt như bình thường.
Phòng khám Winmedic hiện được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị hiện đại hỗ trợ người bệnh phục hồi sau tai biến. Ngoài việc theo dõi sát sao người bệnh, các bác sĩ tại Winmedic sẽ tiến hành kiểm tra hoạt động các khớp và tình trạng sức khỏe cơ thể để tầm soát các nguy cơ khác như rối loạn hệ thần kinh, teo cơ, các bệnh về khớp,..
Quá trình phục hồi chức năng sau tai biến mạch máu não tại phòng khám Winmedic được diễn ra tích cực. Người bệnh không chỉ được tập các động tác sinh hoạt mà còn được hỗ trợ hồi phục với các thiết bị phục hồi chức năng tiên tiến như giường giảm áp Hill DT, máy khử electron ET21,… Chúng tôi hy vọng sẽ là địa chỉ uy tín giúp người bệnh tai biến mạch máu não phục hồi an toàn và nhanh chóng.
Liên hệ ngay đến: Phòng khám chuyên khoa Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng Winmedic
- Địa chỉ: Số 22 Bùi Thị Xuân, Phường 2, Quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Hotline: 0917 086 003 Tel: 0286 6866 115
- Website: https://winmedic.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/Winmedic20/
