Trang chủ » Cẩm nang sống khoẻ » Bệnh thần kinh tọa » Hội chứng Piriformis là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Hội chứng Piriformis là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Biên tập viên: Nguyễn Hằng

Tham vấn y khoa: BSCK1 Đào Hữu Nguyên

Hội chứng Piriformis là tình trạng không mấy phổ biến. Do đó không nhiều người biết tới hội chứng này. Người gặp phải tình trạng này sẽ phải đối mặt với những cơn đau dữ dội, dai dẳng đi kèm với các triệu chứng khó chịu khác. Do đó việc nhận diện dấu hiệu và tìm ra hướng giải quyết đóng vai trò quan trọng.

1. Hội chứng Piriformis là gì?

Hội chứng Piriformis (hay còn gọi là hội chứng cơ hình lê) là rối loạn thần kinh gây ra bởi cơ Piriformis bị viêm, co thắt hoặc phì đại chèn ép lên dây thần kinh tọa. Thuật ngữ này được sử dụng lần đầu tiên năm 1947. 

Cơ Piriformis (tên gọi khác là cơ hình lê, cơ tháp) là cơ nối từ phía trước của xương cùng qua dây thần kinh tọa đến đầu trên của xương đùi. Nó đóng vai trò quan trọng trong hầu hết mọi chuyển động của hông và chân. Dây thần kinh tọa bắt nguồn từ tủy sống dưới ở đốt sống L4 đến S3. Đây là dây thần kinh dài chạy dọc hoặc đi qua cơ Piriformis đi xuống chân và kết thúc ở bàn chân. 

Hội chứng piriformis là gì

2. Dấu hiệu của hội chứng Piriformis

Tuy là một tình trạng không mấy phổ biến nhưng hội chứng này có thể được nhận diện qua một số dấu hiệu cơ bản.

  • Đau ở mông và hông. 
  • Đau tăng nặng khi ngồi lâu, chạy, chuyển động hông. Khi cơn đau nghiêm trọng hơn, người bệnh thậm chí không thể chuyển động được, không thực hiện được các công việc hàng ngày.  
  • Cơn đau có thể lan xuống chân
  • Tê, ngứa ran hoặc cảm giác như kim châm ở mông và phía sau chân 

3. Nguyên nhân gây hội chứng Piriformis

Một số nguyên nhân phổ biến có thể gây ra hiện tượng này, đa phần đều bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt. 

3.1. Ngồi lâu

Ngồi quá lâu trong một tư thế suốt nhiều giờ do đặc thù công việc hoặc thói quen trong sinh hoạt là một trong những nguyên nhân gây bệnh. Do vị trí và cấu tạo của cơ tháp khiến việc ngồi nhiều làm tăng áp lực lên cơ này. 

3.2. Thừa cân, béo phì

Trọng lượng cơ thể vượt quá mức cho phép sẽ làm tăng áp lực lên cơ hình lê. Lâu dần, cơ này sẽ bị quá tải, dẫn tới viêm cơ, từ đó chèn ép lên dây thần kinh tọa.

Thừa cân béo phì chèn ép lên dây thần kinh tọa 

3.3. Tập thể dục quá mức

Tập luyện thể dục đều đặn rất tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên nếu bạn tập quá sức, tập với cường độ mạnh sẽ làm gia tăng áp lực lên cơ Piriformis, dần dần gây viêm cơ. Các môn thể thao cần sử dụng chân và hông nhiều sẽ gây ra hiện tượng này là: chạy bộ, leo cầu thang, đá bóng…

3.4. Chấn thương

Những chấn thương trong sinh hoạt hàng ngày, chơi thể thao, tai nạn lao động, tai nạn giao thông cũng có thể là nguyên nhân. Đó có thể là một cú va chạm mạnh, một cú xoay hông đột ngột, vết thương xuyên đến cơ… Từ đó gây sưng, co thắt, phì đại cơ hình lê. 

3.5. Hội chứng Piriformis do mang thai

Khi mang thai, bà bầu bị tăng cân nhiều cùng với sự phát triển của thai nhi. Điều này sẽ tạo áp lực lớn lên hệ cơ xương khớp. Trong đó, nó sẽ làm căng, co thắt cơ hình lê từ đó gây hội chứng Piriformis. 

3.6. Dị tật bẩm sinh

Những dị tật bẩm sinh trong cấu tạo vùng cơ hình lê hoặc cấu trúc xương khớp có liên quan sẽ gây ra hội chứng cơ hình lê. Những dị tật này bao gồm: hẹp lỗ bịt, có cơ hình lê phụ, dị tật cột sống thắt lưng cong ra trước.

4. Khi nào cần tới gặp bác sĩ?

Trong một số trường hợp, hội chứng này sẽ tự biến mất hoặc dần khỏi. Tuy nhiên, bạn cần đến gặp bác sĩ ngày nếu gặp phải các tình trạng sau:

  • Đau, tê ở mông hoặc chân kéo dài hơn một vài tuần
  • Triệu chứng lặp lại thường xuyên
  • Các triệu chứng ngày càng nghiêm trọng hơn dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc, nghỉ ngơi.

5. Chẩn đoán

Cho đến nay vẫn chưa có tiêu chuẩn chẩn đoán chính xác nào dành riêng cho hội chứng này. Bác sĩ sẽ tiến hành một số phương pháp để xác định bệnh. Một số chỉ định cũng được tiến hành để loại trừ các bệnh khác như đau thần kinh tọa, bong gân thắt lưng, chấn thương đĩa đệm. 

  • Bác sĩ sẽ hỏi người bệnh về tiền sử chấn thương, các động tác sử dụng hông và chân lặp đi lặp lại (chạy đường trường, ngồi lâu) và các triệu chứng lâm sàng. 
  • Kiểm tra khả năng vận động, ngưỡng đau: Bác sĩ có thể tiến hành kéo căng, kích hoạt cơ Piriformis, yêu cầu người bệnh thực hiện một số động tác. 
  • Điện sinh lý: Đo tốc độ chậm dẫn truyền của các dây thần kinh khi bị cơ hình lê chèn ép. 
  • Chụp X-quang
  • Chụp MRI
  • Siêu âm 

Chụp X Quang chẩn đoán Piriformis

6. Điều trị hội chứng Piriformis

Phương pháp điều trị được lựa chọn phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng của người bệnh. Đa phần khi cơn đau diễn ra, người bệnh được yêu cầu nghỉ ngơi, tránh hoạt động mạnh để không làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh. 

6.1. Chườm giảm đau

Biện pháp chăm sóc tại chỗ này sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn. Thời gian chườm là từ 15 – 20 phút. Bạn có thể chườm lạnh hoặc chườm nóng. Thông thường cần chườm lạnh trước. 

Bạn có thể bọc túi đá vào chiếc khăn mỏng rồi chườm lên mông hoặc chân. Chú ý không để đá tiếp xúc trực tiếp với da. Đối với chườm nóng, bạn có thể sử dụng túi chườm hoặc chai nước nóng. Cần chú ý tới nhiệt độ để tránh làm bỏng da. 

6.2. Xoa bóp

Việc xoa bóp sẽ giúp làm giãn cơ, tăng lưu thông máu, giảm đau. Bạn có thể thực hiện xoa bóp bằng tay hoặc sử dụng dụng con lăn xốp hoặc quả bóng tennis để hỗ trợ. Với kích thước nhỏ hơn, bóng tennis sẽ giúp tạo áp lực chính xác hơn. Dưới đây là 2 kỹ thuật massage mà bạn có thể thử áp dụng. 

6.3. Massage bằng con lăn:

  • Ngồi vững trên con lăn, co đầu gối, hai tay chống xuống sàn ra phía sau để đỡ trọng lượng của cơ thể
  • Đặt mắt cá chân phải gác lên đầu gối trái. Nghiêng người sang bên phải để dồn trọng lượng lên hông bên phải
  • Lăn qua lăn lại con lăn trong 1 phút
  • Lặp lại với chân trái

6.4. Massage bằng bóng tennis:

Tương tự như đối với con lăn. Nhưng thời gian lăn có thể kéo dài hơn cho tới khi bạn cảm thấy dễ chịu. 

Lưu ý là cần thực hiện nhẹ nhàng. Nếu cảm thấy đau nghiêm trọng hơn hay ngừng lại. 

Massage với quả bóng tenis

6.5. Bài tập giảm đau 

Thực hiện một số động tác tại nhà có thể giúp bạn giảm đau, tăng khả năng vận động cho phần thân dưới. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và lựa chọn được đúng bài tập phù hợp hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ. 

Bài tập 1:

  • Nằm ngửa trên sàn, co đầu gối
  • Đưa chân trái tựa vào đầu gối phải
  • Từ từ kéo đầu gối phải về phía ngực. Giữ tư thế trong 5 giây
  • Trở lại tư thế ban đầu
  • Lặp lại với chân còn lại

Bài tập 2: 

  • Nằm ngửa, hai chân duỗi thẳng
  • Dùng hai bàn tay kéo đầu gối phải về phía ngực trong khi chân trái giữ thẳng.
  • Kéo cẳng chân phải về hướng hông trái và giữ trong 20 giây.
  • Trở về tư thế ban đầu
  • Lặp lại với chân trái

Bài tập 3:

  • Ngồi thẳng trên mặt sàn, khoanh chân
  • Co đầu gối phải lên, cho bàn chân bên phải đặt về phía bên ngoài của đầu gối trái.
  • Co khuỷu tay trái về phía trước đầu gối phải và đẩy xuống mặt ngoài đầu gối. Giữ tư thế trong 30 giây.
  • Lặp lại với bên còn lại

6.6. Vật lý trị liệu

Chuyên gia vật lý trị liệu sẽ xây dựng liệu trình điều trị phù hợp với từng người bệnh. Vật lý trị liệu sẽ giúp giảm đau, giảm co thắt cơ trong hội chứng cơ hình lê. Các phương pháp có thể áp dụng bao gồm: 

  • Xoa bóp mô sâu
  • Điện xung trị liệu
  • Siêu âm trị liệu
  • Laser công suất thấp
  • Chiếu đèn hồng ngoại

6.7. Thuốc điều trị hội chứng Piriformis

Một số loại thuốc sẽ được chỉ định để giúp người bệnh giảm bớt các triệu chứng khó chịu.

  • Thuốc chống viêm không steroid: Ibuprofen, Naproxen… giúp giảm đau, giảm viêm.
  • Thuốc giãn cơ: để giúp cơ hình lê thư giãn, giảm chèn ép lên dây thần kinh

6.8. Tiêm vào cơ Piriformis

Nếu hội chứng Piriformis gây ra những cơn đau nghiêm trọng, ngoài đường uống, bác sĩ có thể chỉ định tiêm trực tiếp vào cơ. Không chỉ giúp giảm đau, biện pháp này còn giúp giảm căng cơ, giảm áp lực nên dây thần kinh. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ cân nhắc về những lợi ích và rủi ro của phương pháp này.

  • Tiêm tê có kèm corticosteroid
  • Tiêm Botox hoặc Botulinum toxin: trong trường hợp kháng gây tê kèm corticosteroid

Tiêm vào vùng cơ Piriformis

6.9. Phẫu thuật

Đây thường là lựa chọn cuối cùng của bác sĩ khi các phương pháp điều trị ngoại khoa khác tỏ ra không phát huy tác dụng. Lúc này người bệnh bị đau dữ dội, nguy cơ biến chứng cao. Phương pháp này không chỉ gây tốn kém về mặt chi phí mà còn khiến người bệnh phải đối mặt với rủi ro trong phẫu thuật. Bên cạnh đó, quá trình phục hồi chức năng sau phẫu thuật cũng đòi hỏi nhiều thời gian và công sức.  

7. Điện xung trị liệu tại WinMedic – Giải pháp điều trị hội chứng Piriformis hiệu quả

Điều trị vật lý trị liệu tại WinMedic

Phòng khám WinMedic là địa chỉ điều trị hội chứng Piriformis đáng tin cậy tại thành phố Hồ Chí Minh. Một trong những biện pháp được sử dụng hiệu quả để điều trị hội chứng cơ hình lê tại WinMedic phải kể tới điện xung trị liệu.

Phương pháp này sử dụng dòng điện có tần số thấp và trung bình với nhiều xung điện liên tiếp nhau tạo thành dòng xung điện tác động vào vị trí đau. Điện xung trị liệu giúp kích thích vào các mạch máu để thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm viêm, giảm đau, giải phóng chèn ép dây thần kinh, giảm cơ cơ, tăng khả năng vận động. 

Một liệu trình điện xung trị liệu tại WinMedic được thiết kế phù hợp với từng bệnh nhân. Người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh. Sau đó bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Trong quá trình trị liệu, bác sĩ sẽ theo dõi diễn biến bệnh để đưa ra những điều chỉnh hợp lý.

Quá trình trị liệu bằng điện xung tại WinMedic sẽ mang tới cho người bệnh sự thoải mái nhất. Bạn sẽ hài lòng về thái độ phục vụ, tính hiệu quả của phương pháp cùng hệ thống cơ sở vật chất khang trang, thiết bị hiện đại tại Phòng khám. Ngay cả khi đã kết thúc quá trình điều trị, người bệnh vẫn nhận được sự tư vấn, thăm hỏi chu đáo từ WinMedic. 

Đừng ngần ngại liên hệ với WinMedic qua hotline 0917086003 hoặc tới trực tiếp Phòng khám tại số 22 Bùi Thị Xuân, Phường 2, Quận Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh.

XEM THÊM:

Tham Vấn Y Khoa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *