Trang chủ » Cẩm nang sống khoẻ » Bệnh Parkinson là gì? Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị & lưu ý bác sĩ!

Bệnh Parkinson là gì? Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị & lưu ý bác sĩ!

Biên tập viên: Nguyễn Hằng

Tham vấn y khoa: BSCK1 Đào Hữu Nguyên

Bệnh Parkinson mang tính tự phát và thường gặp ở những người trên 50 tuổi. Đây là bệnh không thể chữa khỏi và gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt và cuộc sống hàng ngày. Việc điều trị bệnh Parkinson chủ yếu tập trung làm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

1. Bệnh Parkinson là gì?

Điều trị bệnh Parkinson

Bệnh Parkinson là bệnh gây ra bởi sự thoái hóa hệ thần kinh, biểu hiện đặc trưng bằng các cử động chậm chạp, rưn, cứng đơ, mất thăng bằng. Mặc dù không thể điều trị khỏi nhưng người bệnh có thể chung sống bình thường với bệnh bằng các phương pháp điều trị đúng đắn.

Parkinson được phát hiện lần đầu vào năm 1817 do bác sĩ người Anh – James Parkinson. Cho đến nay có khoảng 6,3 triệu người trên thế giới mắc phải căn bệnh này. Bệnh thường gặp ở độ tuổi ngoài 50. Tuy nhiên cũng có khoảng 10% bệnh nhân khởi phát bệnh trước tuổi 50. Bệnh đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.

2. Nguyên nhân gây bệnh

Rất khó xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh Parkinson. Theo các nhà khoa học, hàm lượng dopamine suy giảm có thể là nguyên nhân dẫn đến chứng bệnh này. Dopamine là chất dẫn truyền thần kinh, có vai trò dẫn truyền tín hiệu giữa các sợi thần kinh trong não và tham gia vào việc cử động, phối hợp động tác của cơ thể. Chất này xuất hiện nhiều ở vùng hạch đáy của não.

Khi các tế bào não gặp vấn đề trong sản sinh dopamine, gây thiếu hụt, dẫn đến người bệnh gặp khó khăn trong vận động.

Bên cạnh đó, một số nguy cơ làm gia tăng khả năng mắc bệnh bao gồm:

  • Tuổi tác: lường dopamine có xu hướng suy giảm ở người cao tuổi.
  • Môi trường: thường xuyên tiếp xúc với môi trường độc hại như ô nhiễm, thuốc trừ sâu,… có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường.
  • Chấn thương sọ não: những người có tiền sử chấn thương sọ não có nguy cơ mắc bệnh cao.
  • Di truyền: bệnh có yếu tố di truyền trong gia đình từng có người mắc Parkinson.

3. Triệu chứng nhận biết bệnh Parkinson

Triệu chứng bệnh Parkinson

Bệnh khi mới khởi phát thường chỉ biểu hiện ở một bên cơ thể. Lúc này người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, động tác chậm chạp. Khi bệnh đã chuyển biến nặng, các triệu chứng xuất hiện cả hai bên cơ thể và biểu hiện ngày một rõ ràng hơn.

3.1 Xuất hiện tình trạng run khi nghỉ

Người bệnh bị run ở tay, chân, lưỡi, môi,… khi ở trạng thái nghỉ. Tình trạng này chỉ mất khi người bệnh vận động hoặc ngủ:

  • Tần số run: khoảng 4-7 lần/giây.
  • Nhịp điệu và biên độ run đều đặn.
  • Tăng lên khi mệt mỏi, xúc động.

3.2 Các cơ bị co cứng

Cơ bắp và xương bắp đầu cứng dần. Tình trạng tê cứng xuất hiện rõ rệt ở cổ vai gáy, lưng. Kèm theo đó, giọng nói của người bệnh có thể bị thay đổi, chảy nước dãi không kiểm soát được. Nếu gõ vào gốc mũi sẽ thấy mắt rung giật. Đặc biệt do sự co cứng cơ ở mặt khiến khuôn mặt mất dần vẻ tự nhiên và giảm khả năng biểu đạt cảm xúc.

3.3 Gặp khó khăn trong vận động

Hệ lụy của các cơ có cứng khiến người bệnh gặp khó khăn trong quá trình vận động.

  • Dáng đi bất thường, khoảng cách các bước đi ngắn dần.
  • Tốc độ cử động, di chuyển giảm đi đáng kể.
  • Gặp khó khăn trong việc đứng lên ngồi xuống.
  • Một số trường hợp xuất hiện tình trạng đau khớp.

3.4 Dáng ngả về phía trước

Do các nhóm cơ gấp bị tăng trương lực khiến người bệnh có tư thế hơi ngả về phía trước. Điều này dễ gây ngã khi có người đẩy nhẹ ở phía sau.

Ngoài những triệu chứng kể trên, người bệnh Parkinson còn có thể xuất hiện một số triệu chứng khác như: rối loạn giấc ngủ, suy giảm trí nhớ, hạ huyết áp, đổ mồ hôi, tiểu không kiểm soát,…

4. Chẩn đoán bệnh

Các bác sĩ cho biết, hiện chưa có một xét nghiệm nào có thể chẩn đoán chính xác bệnh Parkinson. Để xác định bệnh, cần dựa trên tiền sử bệnh tật, các dấu hiệu và triệu chứng mà người bệnh gặp phải. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng cần khám thần kinh của người bệnh để đưa ra chẩn đoán cuối cùng.

Một số xét nghiệm hỗ trợ để loại trừ bệnh lý khác bao gồm:

  • Xét nghiệm máu.
  • Chẩn đoán hình ảnh MRI.
  • Chụp cắt lớp,…

Ngoài ra, người bệnh cũng có thể phải tái khám nhiều lần để đánh giá sự tiến triển của bệnh theo thời gian mới có thể khẳng định mắc Parkinson hay không.

5. Điều trị bệnh Parkinson như thế nào?

Sử dụng một số loại thuốc, tập vật lý trị liệu, phẫu thuật,… có thể giúp kiểm soát các triệu chứng ở bệnh Parkinson.

5.1 Điều trị bệnh Parkinson bằng thuốc

Điều trị bằng thuốc

Thuốc là phương pháp được nhiều bác sĩ chỉ định cho bệnh nhân giúp cải thiện các vấn đề về di chuyển, vận động. Các loại thuốc này được xem như một liệu pháp bổ sung hoặc thay thế dopamine. Một số loại thuốc thường được kê bao gồm:

Carbidopa-levodopa

Được đánh giá là loại thuốc điều trị hiệu quả nhất. Đây là một hợp chất tự nhiên. Sau khi vào não người bệnh sẽ được chuyển hóa thành dopamine. Tuy nhiên thuốc có thể gây ra tác dụng phụ là buồn nôn hoặc chóng mặt.

Dopamine agonists (thuốc đồng vận dopamine)

Loại thuốc này khi vào cơ thể không chuyển đổi thành dopamine mà bắt chước vai trò, tác dụng của dopamine trong não. Tuy không mang lại hiệu quả như levodopa trong điều trị triệu chứng bệnh Parkinson nhưng thuốc đồng vận lại duy trì hiệu quả lâu hơn và có thể kết hợp cùng levodopa để củng cố tác dụng. Loại thuốc này có thể tạo ra ảo giác, khiến người bệnh nghiện ăn uống, mắc chứng cuồng dâm,…

Thuốc ức chế men oxy hóa monoamine

Có tác dụng ngăn chặn sự phân hủy của dopamine trong não bằng việc ức chế enzyme monoamine oxidase B (MAO B). Đây là loại enzyme có tác dụng chuyển hóa dopamine trong não. Thuốc cũng gây ra một tác dụng phụ thường gặp như buồn nôn, mất ngủ.

Thuốc kháng cholinergic

Được sử dụng điều trị một mình trong giai đoạn mắc Parkinson sớm. Sau đó dùng bổ trợ cho levodopa. Thuốc kháng cholinergic thường được dùng cho những bệnh nhân có sức khỏe tốt, triệu chứng thiên về run. Tác dụng phụ thường gặp là suy giảm chức năng nhận thức, khô miệng.

Thuốc ức chế catechol O-methyltransferase (COMT)

Các COMT như entacapone, tolcapone có thể ức chế sự phân hủy của dopamine và levodopa. Do đó được dùng để hỗ trợ cho levodopa. Thuốc được chỉ định cho những bệnh nhân dùng levodopa trong thời gian dài và có dấu hiệu kháng hoặc nhờn thuốc.

5.2 Điều trị bệnh Parkinson bằng phẫu thuật (kích thích não sâu)

Đối với những bệnh nhân dùng thuốc không hiệu quả hoặc xuất hiện các phản ứng phụ nặng nề, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện phẫu thuật kích thích não sâu.

Phương pháp kích thích não sâu được thực hiện bằng cách phẫu thuật cấy điện cực vào một phần cụ thể của não người bệnh. Các điện cực được kết nối với máy phát điện (cấy vào ngực gần xương đòn người bệnh), có nhiệm vụ gửi các xung điện đến não. Từ đó giảm các triệu chứng do bệnh Parkinson gây ra.

Tùy tình trạng cụ thể của từng người bệnh, bác sĩ có thể điều chỉnh thiết lập của các điện cực. Phẫu thuật mang lại hiệu quả lâu dài nhưng không thể ngăn bệnh ngừng tiến triển và có thể gây ra một số biến chứng như: nhiễm trùng, đột quỵ, xuất huyết não,…

5.3 Phục hồi chức năng bằng Vật lý trị liệu

Các liệu pháp này có mục tiêu là tối đa hóa hoạt động cho người bệnh. Các phương pháp, bài tập vật lý trị liệu phù hợp có thể tăng cường thể lực cho bệnh nhân Parkinson. Tùy người bệnh, bác sĩ sẽ hướng dẫn, đưa ra các chiến lược điều trị thích hợp:

  • Các bài tập vật lý trị liệu tăng cường vận động, giảm rối loạn thăng bằng.
  • Phương pháp trị liệu ngôn ngữ: Giảm các rối loạn về nói và nuốt.
  • Kết hợp tập yoga, thái cực quyền, dưỡng sinh,… tăng cải thiện khả năng vận động.

Hiện nay, một số nước trên thế giới đang thử nghiệm phương pháp siêu âm hội tụ trong điều trị bệnh Parkinson. Liệu pháp này có khả năng tiêu diệt một lượng nhỏ các mô gây ảnh hưởng tới chức năng vận động. Từ đó, kiểm soát các triệu chứng run. Trong tương lai hứa hẹn là phương pháp có nhiều triển vọng.

6. Những lưu ý hàng ngày cho bệnh nhân Parkinson

Bệnh Parkinson gây ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Chính vì vậy, chú ý đến chế độ ăn uống, sinh hoạt, vận động là hết sức quan trọng. Để hỗ trợ điều trị bệnh tốt nhất, người bệnh và gia đình cần chú ý:

Chế độ dinh dưỡng: Cần cân bằng giữa đạm, chất xơ, protein. Nên ưu tiên những thức ăn dễ tiêu, chứa nhiều trái cây và rau xanh. Uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ để phòng táo bón.

Chế độ sinh hoạt:

  • Tập luyện thường xuyên giúp cơ thể dẻo dai, cải thiện các triệu chứng co cứng, run. 
  • Khi đi bộ: Cần đi cẩn thận, không đi lùi để tránh té ngã, luôn đứng thẳng và để gót chân chạm đất trước. Tránh cầm thêm vật hoặc đeo đồng hồ khi di chuyển.
  • Khi mặc quần áo: Từ từ, không vội vàng mặc. Chọn các loại quần áo dễ mặc và dễ cởi.

Chế độ nghỉ ngơi: Đi ngủ sớm, tránh căng thẳng, áp lực, làm việc quá sức.

Bệnh Parkinson gây ra nhiều hệ lụy trong sinh hoạt cho người bệnh. Thậm chí nếu không được điều trị đúng cách có thể gây tàn phế suốt đời. Chính vì vậy, khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh, hãy đến các trung tâm y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

7. Phục hồi chức năng cho người bệnh Parkinson ở đâu tốt?

Bác sĩ tư vấn Hồng Hướng

Phục hồi chức năng là đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chức năng vận động cho người bệnh Parkinson. Để có thể sớm trở về cuộc sống sinh hoạt bình thường, người bệnh cần được trị liệu sớm tại các trung tâm phục hồi chức năng uy tín, chất lượng.

Tại TP.HCM, phòng khám WinMedic là nơi hội tụ các chuyên gia hàng đầu về trị liệu thần kinh, xương khớp, đã giúp hàng ngàn bệnh nhân Parkinson hồi phục sức khỏe, có thể sinh hoạt bình thường mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật.

Khi đến WinMedic, ngoài điều trị, người bệnh còn được tư vấn chi tiết về chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt phù hợp với tình trạng bệnh của mình.

Một số công nghệ phục hồi chức năng được áp dụng tại WinMedic:

  • Điều trị giảm áp Hill DT: Giúp các cơ và cột sống được thư giãn. Tránh tình trạng co cứng làm giảm vận động. Thiết bị giúp kéo dãn các cơ theo thiết lập tùy thuộc vào trọng lượng và tình trạng bệnh nhân.
  • Điều trị với máy Vertetrac: Hoạt động dựa trên sự kết hợp giữa chuyển động và lực kéo giúp cải thiện biên độ chuyển động và tăng khả năng phục hồi cho người bệnh.
  • Xoa bóp bằng máy áp lực hơi UAM 8100: Tác dụng hiệu quả lên các vùng trên cơ thể như tay, chân, hông,… nhằm co bóp, massage vùng điều trị và thúc đẩy tuần hoàn máu đi khắp cơ thể theo các chế độ được cài đặt sẵn tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ khác nhau.

Để đặt lịch khám và điều trị, bạn có thể liên hệ hotline 0917.086.003, đăng ký thông tin khám ngay trên Website hoặc  đến trực tiếp phòng khám tại Số 22 Bùi Thị Xuân, Q. Tân Bình, TP. HCM.

XEM THÊM:

Nguồn tham khảo:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2536542/

Nguồn tham khảo

Winmedic giúp độc giả tìm kiếm nguồn thông tin chính xác nhất dựa trên các công trình nghiên cứu Y học đã được công bố, thẩm định trong và ngoài nước. Các tài liệu chúng tôi đưa ra đều được nghiên cứu và kiểm duyệt kỹ lưỡng đảm bảo thông tin cập nhật mới và khách quan nhất. Quý độc giả có thể tham khảo thêm chính sách biên tập của chúng tôi để xác nhận nội dung mà mình đọc được là chính xác và hữu ích.

Tham Vấn Y Khoa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *