Trang chủ » Cẩm nang sống khoẻ » Đau nhức xương khớp » Phục hồi chức năng sau thay khớp háng: Bài tập và lưu ý quan trọng!

Phục hồi chức năng sau thay khớp háng: Bài tập và lưu ý quan trọng!

Biên tập viên: Nguyễn Hằng

Tham vấn y khoa: BSCK1 Đào Hữu Nguyên

Phục hồi chức năng sau thay khớp háng tốt sẽ nâng cao hiệu quả phẫu thuật, giúp người bệnh lấy lại sức mạnh của cơ vùng đùi và quanh khớp háng. Từ đó, phục hồi lại các động tác linh hoạt hàng ngày. Để đạt được điều đó, cần có chương trình phục hồi cụ thể kết hợp sự kiên trì, quyết tâm tập luyện của người bệnh.

1. Vai trò của phục hồi chức năng sau thay khớp háng

Phục hồi chức năng thay khớp háng

Khớp háng được xếp vào khớp bán động lớn nhất trên cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong việc chịu lực và vận động. Bộ phận này được cấu tạo từ chỏm xương đùi, chuyển động trong ổ cối xương cánh chậu. Hệ thống bảo vệ quang khớp khá kiên cố nên hiếm khi xảy ra chấn thương hay trật khớp.

Tuy nhiên các tai nạn, va chạm mạnh gây chấn thương nghiêm trọng, người bệnh buộc phải phẫu thuật thay khớp háng toàn phần hoặc bán phần. Sau phẫu thuật, khả năng vận động của khớp sẽ không còn như trước. Đặc biệt, người bệnh có thể gặp phải biến chứng trật khớp háng trong khoảng 6-8 tuần đầu. 

Chính vì vậy, việc phục hồi chức năng sau thay khớp háng là hết sức quan trọng và cần thiết giúp tăng cường sức mạnh của hệ thống cơ, dây chằng quanh khớp. Từ đó giảm khả năng xuất hiện biến chứng và nhanh chóng phục hồi các chức năng vận động cho cơ thể.

Nguyên tắc tập phục hồi:

  • Giảm đau, giảm phù nề tại vùng phẫu thuật.
  • Gia tăng sức mạnh các nhóm cơ.
  • Tăng tầm vận động của khớp.
  • Bảo vệ khớp háng mới thay.
  • Khôi phục chức năng bình thường cho người bệnh.

2. Nội dung tập phục hồi chức năng sau thay khớp háng

2.1 Liệu pháp giảm đau

Sau phẫu thuật, người bệnh thường xuất hiện cảm giác đau nhức tại vùng bẹn kèm theo đau âm ỉ dọc vùng đùi, kéo dài từ 1-3 tháng. Để cải thiện các cơn đau này, bạn có thể tham khảo các phương pháp:

Chườm lạnh: Đây là phương pháp không dùng thuốc, hiệu quả trong giảm đau và giảm sưng nề tại vết mổ. Bạn có thể chườm lạnh bằng đá 15-20 phút mỗi lần, ngày 2-3 lần.

Kích thích thần kinh qua da bằng các liệu pháp laser, điện xung, sóng sung kích, sóng siêu âm. Những phương pháp này thường được thực hiện tại bệnh viện hoặc các trung tâm y tế chuyên về vật lý trị liệu.

Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc giảm đau, giãn cơ,… có thể được kê trong trường hợp cơn đau cấp tính. Tuy nhiên, người bệnh nên hạn chế dùng thuốc để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

Ngoài ra, các bài tập kéo giãn cơ bằng thiết bị giảm áp cũng mang lại hiệu quả giảm đau nhất định. Người bệnh nên kê cao chân phẫu thuật khoảng 30 độ để tăng lưu thông máu, hạn chế tình trạng phù nề chèn ép.

2.2 Các bài tập phục hồi chức năng khớp háng sau phẫu thuật

Bài tập phục hồi chức năng sau thay khớp háng

Các bài tập luyện cần được bắt đầu từ từ với những bài tập nhỏ hỗ trợ tuần hoàn và phòng chống tắc mạch chi.

#1 Tập khớp cổ chân

Bao gồm các động tác gấp duỗi và xoay khớp. Người bệnh nên tập vài lần trong ngày. Mỗi lần từ 5-10 phút. Bài tập sẽ được bắt đầu sau phẫu thuật cho đến khi hồi phục hẳn.

#2 Tập khớp gối

Trong bài tập này, người bệnh cần chú ý không xoay khớp gối. Tiến hành nằm ở tư thế 2 chân duỗi thẳng, mũi chân hướng lên trần nhà, tập gấp duỗi bằng cách nâng khớp gối lên thụ động hoặc chủ động 20 động tác mỗi lần. Ngày thực hiện 2 lần.

#3 Tập co cơ mông

Bài tập bắt đầu với tư thế nằm ngửa. Người bệnh thực hiện co cơ mông trong vòng 5 giây và nghỉ 5 giây. Mỗi lần tập liên tiếp 10 động tác như vậy. Ngày tập 5-10 lần.

#4 Bài tập cho khớp háng

Tiến hành tập khép và dạng khớp háng: Người bệnh nằm ngửa, 2 chân duỗi thẳng. Thực hiện các động tác dạng và khép khớp háng bằng cả 2 chân. Lưu ý không xoay khớp háng vào trong mà luôn để ở tư thế hơi xoay ra ngoài.

#5 Tập mạnh sức cơ tứ đầu đùi

Người bệnh nằm thẳng, đặt một gối dưới khoeo chân, giữ khớp gối gấp khoảng 30-40 độ. Giữ chặt phần đùi đồng thời đưa cẳng chân lên trên giữ nguyên khoảng 5 giây rồi từ từ hạ về vị trí cũ. Thực hiện ngày 3-4 lần (mỗi lần làm khoảng 10 động tác).

3. Cách phục hồi chức năng sau thay khớp háng

Sau phẫu thuật, việc phục hồi chức năng cho khớp háng sẽ được thực hiện từ từ từng ngày, theo các giai đoạn như sau:

3.1 Phục hồi trong 2 ngày đầu tiên

Người bệnh thực hiện các động tác cơ bản trên giường như: 

  • Tập vận động cổ chân, nhất là động tác gập mu bàn chân.
  • Tập nâng thẳng chân phẫu thuật lên cách mặt giường 40cm để tăng cường sức cơ tứ đầu đùi.
  • Tập ngồi dậy với sự trợ giúp của kỹ thuật viên hoặc người thân.
  • Tập hít thở sâu, gồng cơ bụng để tiểu tiện dễ dàng.
  • Tập dạng chân, duỗi gập gối không hỗ trợ.

3.2 Tập phục hồi từ ngày thứ 3 đến hết tuần đầu tiên

  • Tiếp tục thực hiện các bài tập như 2 ngày đầu tiên.
  • Tập đi lại bằng nạng hoặc khung tập đi, với người lớn tuổi nên dùng khung để tránh trượt ngã.
  • Tập chống chịu lực cho chân phẫu thuật trong quá trình đi lại. 
  • Trong giai đoạn này, thời gian đi nạng còn phụ thuộc vào loại khớp mà người bệnh được thay.

3.3 Các tuần lễ tiếp theo

Người bệnh duy trì các bài tập gập và dạng, khép háng đến khi cảm thấy tầm vận động được như mong đợi: Có thể duỗi thẳng gối, gập được háng 90 độ. Đến tuần thứ 4, người bệnh có thể bắt đầu với những động tác tăng cường sức cơ như đạp xe tại chỗ. Ban đầu sẽ đạp với sức căng nhẹ và tăng dần cường độ sau đó.

3.4. Tập đi bộ

Với người bệnh thay khớp có xi măng sẽ tập đi bộ tự do sau 10 ngày phẫu thuật. Trường hợp thay khớp không có xi măng thì phải sau 30-40 ngày.

Duy trì các bài tập vận động khớp trong vòng một năm sau phẫu thuật.

Tập đi bộ phục hồi khớp háng

4.Chế độ dinh dưỡng giúp bệnh nhân phục hồi sau thay khớp háng

Chế độ ăn uống là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào quá trình hồi phục của người bệnh sau thay khớp háng. Lựa chọn các thực phẩm phù hợp sẽ giúp người bệnh rút ngắn thời gian phục hồi.

4.1. Sau phẫu thuật thay khớp háng nên ăn gì?

Cơ thể của bạn sẽ được cải thiện tốt khi lựa chọn chế độ dinh dưỡng với các thực phẩm như:

  • Các thực phẩm giàu canxi: Cá hồi, cá mòi, sữa tươi, xương, sụn động vật,…
  • Bổ sung các thực phẩm giàu magie: Cá thu, cá chép, ngũ cốc, rau xanh,…
  • Thực phẩm giàu photpho: Lòng đỏ trứng gà, gan bò, yến mạch, hạt óc chó,…
  • Thực phẩm giàu kẽm: Thịt gà, nấm, rau chân vịt, súp lơ xanh, tỏi,…
  • Trái cây và rau xanh giàu vitamin.

phục hồi khớp háng nên ăn nhiều canxi

4.2. Sau phẫu thuật thay khớp háng nên kiêng ăn gì?

Bên cạnh những thực phẩm tốt cho sức khỏe, người bệnh cần kiêng một số loại đồ ăn sau:

  • Thực phẩm nhiều dầu mỡ: Các món ăn chiên xào, mỡ động vật,…
  • Thực phẩm nhiều purin: Trong nội tạng động vật, các loại thịt đỏ, hải sản,…
  • Chất kích thích: Cà phê, thuốc lá,…
  • Đồ uống có cồn, nước ngọt có ga.

Ngoài ra, không nên cho người bệnh ăn quá no. Cần chia nhỏ các bữa ăn trong ngày, thực đơn nên đa dạng thực phẩm để bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho người bệnh.

5. Những lưu ý khi phục hồi chức năng khớp háng

Để đảm bảo khớp được phục hồi một cách tốt nhất, người bệnh cần chú ý:

  • Không bắt chéo chân khi nằm, ngồi.
  • Tránh ngồi xổm, quỳ gối.
  • Bên chân thay khớp không được xoay, vặn, đi giày cao gót.
  • Tránh cúi người nhặt vật dưới đất hoặc gập khớp háng trên 90 độ.
  • Không bê vác nặng, hạn chế các công việc phải dùng sức.
  • Không sử dụng rượu bia, chất kích thích làm chậm quá trình liền xương.
  • Ăn uống đủ dinh dưỡng.
  • Kiểm soát cân nặng, tránh tình trạng thừa cân, béo phì.
  • Luyện tập thể dục thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh các môn thể thao va chạm mạnh hoặc phải gắng sức.

6. Nên phục hồi chức năng sau thay khớp háng ở đâu?

Phục hồi chức năng tại WinMedic

Phòng Khám WinMedic, Trị liệu, giảm áp cột sống công nghệ Mỹ SỐ 1 Tại TP.HCM ✅

Đặt hẹn ngay với chuyên gia của WinMedic

Hotline

Để đảm bảo an toàn, đúng phương pháp, rút ngắn thời gian phục hồi sau thay khớp háng, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín. Phòng khám WinMedic (Số 22 Bùi Thị Xuân, phường 2, quận Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh) là một trong những địa chỉ người bệnh có thể tham khảo.

Đến với WinMedic, người bệnh sẽ được kiểm tra tình trạng sau phẫu thuật. Sau khi đánh giá mức độ cần phục hồi, bác sĩ sẽ  đưa ra liệu phục hồi chức năng phù hợp. Các bài vật lý trị liệu sẽ giúp cải thiện tính linh hoạt tại khớp háng, tăng cường sức mạnh cơ xung quanh khớp. Đây là biện pháp điều trị không dùng thuốc, không xâm lấn mà vẫn đem lại hiệu quả. Các phương pháp có thể được chỉ định thực hiện là:

  • Sử dụng máy điều trị giảm áp Hill DT: Sử dụng các loại máy hỗ trợ để giảm áp lực chèn ép lên khớp gối. Từ đó giảm sưng, đau cho người bệnh. 
  • Sóng xung kích Pro – Shockwave: Tác động vào khớp háng để kích thích quá trình tự làm lành tổn thương.
  • Laser công suất cao: Kích thích sâu đến các mô trong khớp, tăng tuần hoàn máu. Nó cũng kích thích quá trình tái tạo tế bào và giảm đau. 
  • Điện xung trị liệu: Kích thích lên các mô cơ giảm phù nề, đau nhức, tăng cường hồi phục. 
  • Bài tập vật lý trị liệu: Tùy vào từng đối tượng, bác sĩ sẽ xây dựng những bài tập phù hợp. Việc tập luyện sẽ được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. 

WinMedic đã trị liệu, phục hồi chức năng thành công cho nhiều người bệnh sau phẫu thuật thay khớp háng. Bạn có thể liên hệ tổng đài 0917086003 để đặt hẹn khám và tư vấn.

XEM THÊM:

Nguồn tham khảo

Winmedic giúp độc giả tìm kiếm nguồn thông tin chính xác nhất dựa trên các công trình nghiên cứu Y học đã được công bố, thẩm định trong và ngoài nước. Các tài liệu chúng tôi đưa ra đều được nghiên cứu và kiểm duyệt kỹ lưỡng đảm bảo thông tin cập nhật mới và khách quan nhất. Quý độc giả có thể tham khảo thêm chính sách biên tập của chúng tôi để xác nhận nội dung mà mình đọc được là chính xác và hữu ích.

Tham Vấn Y Khoa

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *